> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/arac-deger-kaybi-nedir # Araç Değer Kaybı ve Şartları **Kategori:** Tazminat Hukuku, Sigorta Hukuku, Değer Kaybı ### Özet - **Zorunlu trafik sigortası öder:** Değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortasından talep edilir. - **Kasko karşılamaz:** Yaygın kanının aksine kendi kasko poliçeniz değer kaybını ödemez, teminatın yetmediği hallerde İMM devreye girebilir. - **Şartlar birlikte aranır:** Çift taraflı kaza olması, kazada tam kusurlu olunmaması, araçta hasar oluşup onarılması ve onarılan parçaların daha önce hasar görmemiş olması gerekir. - **Zamanaşımı 2 yıldır:** Kazadan itibaren 2 yıl, her halde 10 yıl içinde başvuru yapılmazsa hak kaybı doğar. - **Manevi tazminattan ayrıdır:** Değer kaybı maddi bir kalemdir, manevi tazminatla birlikte istenebilir ama ayrı ayrı hesaplanır. ### İçerik Bir araç kazası yaşadığınızda aracınızın kaza öncesi değeriyle kaza sonrası değeri arasındaki farka araç değer kaybı denir. Kaza sonrası trafik değer kaybı, hasar değer kaybı ve sigorta değer kaybı olarak da bilinen araç değer kaybı tazminatına kazalardaki kusur oranına göre hükmedilmektedir. Kusur **ve bedeli** belirleyen eksper raporu [Araç Değer Kaybında Eksper (Eksist)](/arac-deger-kaybinda-eksper-eksist) yazımızda anlatılmaktadır. Genellikle uygulamada araç değer **kaybı tazminatı**, daha az kusurlu ya da kusursuz tarafın, daha fazla kusurlu ya da tam kusurlu araç sahibinin sigortasından talep ettiği ücret bedelidir.[^1] Ayrıca trafik kazası sonrası aracınızın bakım ve onarımı sonucunda aracınızda değişecek parçalar orijinal parçalarla değiştirilse bile bu hasar kaydı SBM yani Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne işlemektedir. Şimdi de araç değer kaybının neden önemli olduğuna değinelim. ## Araç Değer Kaybı Neden Önemlidir? Araç değer kaybı, yaşadığınız trafik kazalarında başka araç kullanıcılarının haksız fiillerinden doğan zararınızı karşılamanız, aracınızın trafik kazası sonrası ikinci el değerini korumak, finansal haklarınızı korumanız için önemlidir. Değer kaybı, kaza sonrasında talep edilebilecek kalemlerden **yalnızca biridir**; tedavi gideri, kazanç kaybı ve destekten yoksun kalma gibi diğer talepler [Trafik Kazası Sonrası Tazminat Hakları](/trafik-kazasi-sonrasi-tazminat-haklari) yazımızda ele alınmaktadır. Aksi durumda sizin aracınızın değerini kaybettiren tarafın hiçbir sorumluluğu doğmayacak ve finansal haklarınız zarara uğrayacaktır. Üstelik her trafik kazasında aracınızın ikinci el değeri düşecek ve aracınızı satarken bu değer kaybı tazminatını almadığınız için zarar etmiş olacaksınız. Kilometre hilesiyle değeri yapay olarak yükseltilen araçlar [Kilometresi Düşürülmüş Araç Davası](/kilometresi-dusurulmus-arac-davasi) yazımızda ele alınmaktadır. Peki araç değer kaybı hakkında bilinmesi gerekenler nelerdir? ## Araç Değer Kaybı Tutarını Etkileyen Hasar ve Araç Özellikleri Araç değer kaybı hesaplamasında birçok kriter ve değişken mevcuttur. Bu kriterler arasında aracın kilometresi, modeli, trameri, aynı noktadan hasarı, hasarın niteliği gibi birçok husus vardır.[^2] Hesaplama kriterlerinin tamamı ve tahmini tutarı veren hesaplama aracımız [Araç Değer Kaybı Hesaplama](/arac-deger-kaybi-hesaplama) yazımızda yer almaktadır. ## Araç Değer Kaybı Hakkında Bilinmesi Gerekenler Nelerdir? Araç değer kaybı tazminatını talep etmek ve tahsil etmek hukuki süreçleri içinde barındırmaktadır. Bu yüzden araç değer kaybının kimden alınacağı, araç değer kaybının nasıl alınacağı, araç değer kaybı için başvuru şartları, araç değer kaybının hesaplama kriterleri gibi birçok konu vardır. Bu konulardaki usullere uymak ve araç değer kaybı hakkınızın zarar görmemesini sağlamak için aşağıda sıraladığımız bilgilere özellikle dikkat etmelisiniz. ## Araç Değer Kaybı Alma Şartları ve Uygunluk Araç değer kaybı başvurusu ve araç değer **kaybı davası** şartları, zararınızı tazmin edebilmek için gerçekleştireceğiniz hukuki süreçlere uygun olup olmadığınızı gösterir. Bu şartlar hem kaza kusur oranı, hem de kazanın biçimi bakımından oldukça önemlidir. Araç değer kaybı başvurunuzu yapmadan değer kaybı şartlarını detaylı incelemelisiniz. ### Araç Değer Kaybı Şartları Nelerdir? Hatalı bir işlem yapmamak için siz de "Aracım değer kaybına uygun mu?\*\*" ya da "\*\*Hangi durumlarda değer **kaybı tazminatı** alınmaz?" gibi soruların cevaplarını merak ediyorsanız, tüm değer kaybı şartlarına aşağıdan bakabilirsiniz. ![Değer kaybı talebinde birlikte aranan beş şartı ve zamanaşımı süresini gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/arac-deger-kaybi-alma-sartlari-ve-uygunluk.webp "Araç Değer Kaybı Alma Şartları ve Uygunluk") Değer Kaybı Talebinde Aranan Beş Şart ****Trafik Kazasında En Az 2 Taraf Bulunması**:** Araç değer kaybı tazminatı alınabilmesi için kazada en az iki tarafın bulunması gerekir. Tek taraflı kazalar değer kaybı tazminatı için uygun değildir. Bu tarz durumlarda sadece kaskonuz ile onarım yaptırabilirsiniz. ****Kusur Oranının %100 Olmaması**:** "Kusurluysam bile değer kaybı alabilir miyim?" diye aklında soru olanlar için doğru cevap, EVET. Eğer kusur oranınız %100 değilse yani tam kusurlu değilseniz araç değer kaybı tazminatı alabilirsiniz. Çünkü değer kaybı kusur oranınıza göre belirlenmektedir. Bir örnek vermek gerekirse %50 kusurluysanız değer kaybınızın yarısına hak kazanırsınız. Yargıtay da, trafik kazasında tam (%100) kusurlu bulunan tarafın tazminat talep edemeyeceğini kabul etmektedir. ****Aracınızda Kalıcı Hasar Oluşması**:** Yaşadığınız kaza sonucunda aracınızda kalıcı bir hasar oluşmuş olması gerekir. Yani aracınız onarılsa bile bu hasar sonucu aracınızın mevcut değeri kaza önceki değerinden kalıcı olarak daha düşük olmalıdır. Ancak bu durumda araç değer kaybı tazminatı talep edilebilir. ****Aynı Yerden Başka Kaza Olmaması**:** Trafik kazasında aracınızda meydana gelen hasarın olduğu yerden daha önce de kaza geçirmiş olmanız ve onarım yapılmış olması araç değer kaybı tespitinde çok önemlidir. Çünkü aynı yerden birkaç kez kaza olması durumunda değer kaybı oluşmadığı kabul edilmektedir. Yargıtay da bilirkişi incelemesinde aracın daha önce başka bir kazaya karışıp karışmadığının, ilgili sigorta şirketlerinden hasar dosyaları ve tramer kaydı getirtilerek araştırılması gerektiğini aramaktadır. ****Araç Değer Kaybı Başvurusunda Zamanaşımı**:** Araç değer kaybınızın gerçekleştiği trafik kazasından itibaren 2 yıl içerisinde ve her halükarda 10 sene içerisinde bu başvurunuzu yapmazsanız araç değer kaybı tazminatı alma hakkınızı kaybedersiniz.[^3] 10 yıllık süre, zararın ve zarar yükümlüsünün öğrenilme tarihi 2 yıldan sonra gerçekleşirse geçerlidir. Aksi takdirde başvuru süresi 2 yıldır. Ayrıca yaşadığınız trafik kazası TCK maddelerinde suç olarak gösterilen durumlardan birini de içeriyorsa, değer kaybı başvuru hakkınız o suçun zamanaşımı kadar uzamaktadır. ## Araç Değer Kaybı Kimden Alınır? **"Değer kaybını kim öder?"** ve "Değer kaybı sigortadan mı alınır?" sorularının cevabı duruma göre değişse de trafik kazası sonucu meydana gelen araç değer kaybının asli yükümlüsü kazaya kusur oranınca sebep olan aracın sahibidir. **Ancak zorunlu trafik sigortasınca** verilen teminatlar sebebiyle karşı tarafın sigortası varsa araç değer kaybı öncelikli olarak sigortadan istenir. ### Araç Değer Kaybını Kasko Karşılar Mı? "Araç değer kaybını kasko karşılar." olarak insanların çoğunun doğru sandığı bir yanılgı vardır. Çünkü araç değer kaybını kasko karşılamaz. Kasko poliçesinde bu husus mevcut değildir. Araç değer kaybını zorunlu trafik sigortası karşılar. ### İmm Araç Değer Kaybını Karşılar Mı? Sigorta teminatlarının mevcut değer kaybını karşılamaya yetmediği durumlarda devreye giren İMM, yani İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası da değer kaybını karşılamaya yardımcı olur. Örneğin **2026** yılında zorunlu trafik sigortasının **teminat bedeli** **400.000 TL** olduğu için, **500.000 TL**'lik bir değer kaybının **400.000 TL**'lik kısmı zorunlu trafik sigortasından karşılanır. Kalan kısmı ise kazada kusurlu olan tarafın İMM'si varsa İMM teminatlarından karşılanır. Aksi durumda doğrudan şahsın kendisi kalan kısım için sorumlu olacaktır. **Ancak İMM teminatları yüksek** olduğu için çoğu zaman yeterli gelmektedir. ![Zorunlu trafik sigortası ile kasko poliçesinin ödeme sorumluluğu karşılaştırması](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/arac-deger-kaybi-kimden-alinir.webp "Araç Değer Kaybı Kimden Alınır") Değer Kaybını Hangi Poliçe Öder ## Değer Kaybı Talebi Manevi Tazminatla Birlikte İstenebilir mi? Değer kaybı, malvarlığında oluşan maddi bir eksilme olduğundan manevi tazminattan tamamen ayrı bir kalemdir. **Sadece araç hasarı yaşanan** maddi hasarlı kazalarda kural olarak manevi tazminat talep edilmez, manevi tazminat kişilik haklarına saldırı veya bedensel zarar bulunan kazalarda gündeme gelir. Aynı dava dilekçesinde hem değer kaybı hem de varsa araç **mahrumiyet bedeli** ve diğer maddi zarar kalemleri birlikte istenebilir. Her kalem ayrı ayrı hesaplanır ve **ayrı ayrı ispatlanması gerekir**; tek bir toplu rakamla dava açılması, kalemlerin ayrıştırılmaması nedeniyle usul sorununa yol açabilir. ## Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır? Şartları sağlayan bir değer kaybı talebi, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasına yazılı başvuru yapılmasıyla resmi bir sürece dönüşür. Sigortadan sonuç alınamazsa sıra Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya dava yoluna gelir. ![Sigortaya başvurudan tahkim ve dava aşamasına uzanan başvuru sırası](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/arac-deger-kaybi-basvurusu-nasil-yapilir.webp "Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır") Değer Kaybı Başvurusunun Dört Aşaması Başvuru dilekçesinin nasıl hazırlanacağı, sigortanın **yanıt süresi**, Sigorta Tahkim Komisyonu süreci, gerekli belgeler ve bilirkişi/itiraz aşamaları [Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır](/arac-deger-kaybi-basvurusu-nasil-yapilir) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. ## Araç Değer Kaybı Hakkında Sık Sorulan Sorular ### Araç Satılmışsa Değer Kaybı Alınabilir Mi? Evet, araç satılmışsa bile değer kaybı alınabilir. Bu durumda araç değer kaybı almanız için kaza anında aracın sahibi siz olmalısınız. Zaman aşımı olan 2 yıllık süreyi kaçırmamış olmanız ve tam kusurlu olmamanız da yine dikkat edilmesi gereken hususlardandır. ### Araç Değer Kaybı İçin Sigortaya Başvuru Zorunlu Mu? Evet, araç değer kaybı davası açmanız için öncelikle sigorta şirketine başvuru yapmak zorunludur. Bu aşamanın gereği gibi yerine getirilmemesi durumunda davanız ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na yaptığınız başvurunuz usulden reddedilir ve tekrar sürecin en başına dönmeniz gerekir. ### Araç Değer Kaybı Avukatsız Alınır Mı? Araç değer kaybı başvuru ve dava süreçlerinde avukattan yardım almanızı tavsiye etsek de tüm bu süreçler diğer davalarda da olduğu gibi zor olsa da şahsi olarak da sürdürebilirsiniz. Ancak bu durumda sigorta başvuru sürecini, tahkim başvuru sürecini, tahkime gelen evrakların takibini, tebligatların takibini ve beyan süreçlerini takip etmeniz, karara itiraz etmeniz ve icra takibi gibi diğer işlemleri de sizin yapmanız gerekmektedir. Bu durum çoğu zaman doğru yönetilmediği için hak kaybına neden olmaktadır. ### Değer Kaybı Sonuçlanma Süresi Ne Kadardır? Sigorta Tahkim Komisyonu'na yapılan araç değer kaybı başvuruları genellikle 2-4 ay içerisinde sonuçlanmaktadır. Ancak asliye hukuk ya da asliye ticaret mahkemelerinde açılan davalar 1-1,5 sene sürebilmektedir. ### Değer Kaybı Ödeme Süresi Ne Kadardır? Sigorta Tahkim Komisyon'u değer kaybı başvurunuzla ilgili karar verdiği zaman kararın kesinleştiği andan itibaren karşı taraftaki sigorta şirketine mail olarak başvurabilir ya da doğrudan ilamlı olarak icra takibi açabilirsiniz. İcra takibi açarsanız genellikle 7 gün içerisinde araç değer kaybınızla ilgili Sigorta Tahkim Komisyonu kararındaki belirlenen bedel ödenmektedir. ### Değer Kaybı Avukat Ücreti Ne Kadardır? Araç değer kaybı süreçlerinde avukatlık ücretleri genellikle yüzdesel olarak belirlenmektedir. Hukuk büroları tarafından bu ücret bedeli, resmi olarak belirtilen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında olmamak kaydıyla değer kaybı başvuru ve dava süreci sonunda hak kazanılan tazminatın %20'si + KDV şeklinde uygulanmaktadır. ### Değer Sorgulama Nasıl Yapılır? Araç değer kaybıyla ilgili Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yapıldıysa [bu linkten](https://online.sbm.org.tr/sbm-tahkim/cweb/edevlet/login.sbm?referrerUri=%2Fsbm-tahkim%2Fpublic%2Fsorgu.sbm) e-devlet aracılığı ile giriş yapıp sorgulama yapabilirsiniz. ### Araç Değer Kaybı E-Devlette Görünür Mü? E-devlet üzerinde doğrudan değer kaybı durumunuzu ya da başvurularınızı görüntüleyebileceğiniz bir alan yoktur. ### Değer Kaybı İçin Arayanlara Güvenilir Mi? Değer kaybı için aracınızla kaza yaptığınız andan itibaren sizi birçok danışmanlık şirketi arayabilir. Bu şirketler değer kaybı tazminatınızı alacaklarını söyleyerek sadece avukatların yapma yetkisi bulunan bu işlemlerinizi yapacaklarını iddia ederler. Ancak bu hizmetleri alanlardan çoğu zaman alacakların eksik ya da geç verildiği, hatta hiç verilmediği gibi şikayetlerde bulunan birçok kişi vardır. Bu yüzden alanında uzman bir avukattan destek alınmasını tavsiye ederiz. ### Araç Değer Kaybı Dolandırıcıları Nasıl Anlaşılır? Sizin kişisel verilerinizi haksız şekilde edinip özellikle sizin başvurmadığınız ve avukat adıyla sizi arayan avukat olmayan kişilerden uzak durmalısınız. Bu kişilerin bir kısmı avukatsız ve yetkisiz faaliyet yürütürken, bir kısmı da dolandırıcılık faaliyetleri yürütmektedir. --- [^1]: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. **2016**/10106, K. **2017**/4267, T. **19.04.2017** — trafik kazasının gerçekleşmesinde davacıya ait aracı kullanan sürücünün tam (**%100**) kusurlu olduğu hallerde, tazminat talebinde bulunamayacağı. [^2]: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. **2016**/370, K. 2016/5098, T. **20.04.2016** — davaya konu aracın daha önce başka bir kazaya karışıp karışmadığının ilgili sigorta şirketlerinden hasar dosyaları ve tramer kaydı getirtilerek araştırılması gerektiği. [^3]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.72: Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.