> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/arac-deger-kaybi-hesaplama # Araç Değer Kaybı Hesaplama **Kategori:** Değer Kaybı, Hesaplama Araçları ### Özet Trafik kazası sonrası aracınızda oluşan değer kaybını, kusur oranları, kilometre, araç piyasa değeri ve hasar derecesine göre sigorta şirketinden talep edilecek tutar olarak hesaplayın. ### İçerik **Araç değer kaybı hesaplama**, kazadan sonra aracın piyasa değerinde oluşan düşüşü rakama dökme işidir. Araç değer kaybı, trafik kazası sonrasında hasar gören bir aracın, onarımı kusursuz yapılsa bile piyasa değerinde meydana gelen düşüşe denir. Araç değer kaybı, kazada kusurlu olmayan ya da daha az olan tarafın aracının satış değerinde oluşan eksilmeyi ifade eder ve haksız fiil sorumluluğu kapsamında tazmini gerekir. Araç değer kaybının hukuki dayanağı ve aranan şartlar hakkında ayrıntılı bilgi [Araç Değer Kaybı ve Şartları](/arac-deger-kaybi-nedir) yazımızda yer almaktadır. Bu yazıda tutarın nasıl hesaplandığı anlatılmaktadır. Aşağıdaki araç, aracınızın piyasa değeri, yaşı, kilometresi ve kusur oranını girdiğinizde tahmini değer kaybı tutarını hesaplar. Sigorta şirketiyle veya karşı tarafla yaşadığınız uyuşmazlıkta avukatlarımızla görüşmek isterseniz [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## Araç Değer Kaybı Talebi Kime Yöneltilir? Değer kaybı, kazada kusurlu olan tarafa değil, o tarafın zorunlu trafik sigortasına yöneltilir. Talebin kimden alınacağı ve kasko/İMM ile ilişkisi Araç Değer Kaybı ve Şartları yazımızda, başvurunun hangi adımlarla ilerlediği ise [Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır](/arac-deger-kaybi-basvurusu-nasil-yapilir) yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Araç Değer Kaybı Hesaplama ile ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için görüşme öncesinde [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. ## Araç Değer Kaybı Hesaplamasında Esas Alınan Kriterler Kanunda değer kaybı için sabit bir yüzde veya formül yoktur. Tutar, kaza sonrası atanan eksper veya dava sürecinde görevlendirilen bilirkişi tarafından somut olaya göre belirlenir. Bilirkişi, Yargıtay'ın yerleşik kriterlerini esas alarak bir rapor hazırlar ve bu rapor tazminatın temelini oluşturur. Bilirkişi hesabında sırasıyla şu unsurlar değerlendirilir: - Aracın kaza tarihindeki piyasa (rayiç) değeri - Aracın yaşı ve modeli (yeni ve az kullanılmış araçlarda değer kaybı oransal olarak daha belirgin çıkar) - Kilometresi (düşük kilometreli araçlarda değer kaybı etkisi artar) - Hasarın gördüğü bölge ve ağırlığı (şasi, motor gibi ana yapısal parçalardaki hasar, tampon gibi kozmetik hasara göre değer kaybını daha çok artırır) - Aracın daha önce kaza kaydının bulunup bulunmadığı Bu unsurların her biri ayrı ayrı değil, birlikte değerlendirilir. Aynı tramer tutarına sahip iki araç, yaş ve kilometre farkı nedeniyle çok farklı değer kaybı tutarlarına ulaşabilir. Eksper raporunun teknik detayları ve EKSİST sistemiyle ilgili gelişmeler [Araç Değer Kaybında Eksper (Eksist)](/arac-deger-kaybinda-eksper-eksist) yazımızda ele alınmıştır. ## Araç Değer Kaybında Kusurun Önemi Nedir? Araç değer kaybında, tespit edilen değer kaybı başvurucuya ödenirken kusur oranıyla doğru orantılı olarak ödenir. Örneğin değer kaybı 150.000 TL olan bir aracın sahibinin kusur oranı %50 ise araç değer kaybı hakkı da tespit edilen değer kaybının yarısı olan 75.000 TL olmaktadır. Eğer kazada %100 kusurlu iseniz, kendi sigortanızdan değer kaybı talep etmeniz mümkün değildir. ## Araç Değer Kaybı Yüzde Kaç Alınır? Araç değer kaybı doğrudan aracın tramerine işlenen hasar kaydının belirli bir yüzdesi olmadığı için bu konuda yüzde vermek hatalıdır. Örneğin 100.000 TL tramer işlemiş bir aracın değer kaybı aracın değer kaybı belirleme kriterlerine göre 125.000 TL de çıkabilir. Bu yüzden değer kaybı konusunda verilen yüzdesel tahminlere çok itibar etmemek gerekir. Aracın kilometresi, markası, modeli ve hasar gören parçaların cinsi hesaplamayı doğrudan etkiler. ## Pert Araçlarda ve Sıfır Araçlarda Değer Kaybı Durumu Aracın hasar sonucu **pert** (ağır hasarlı) kabul edilmesi, değer kaybı talebini ortadan kaldırır. Pert araçta zaten aracın kendisi ekonomik olarak tamir edilemez veya tamiri değerinden pahalıya gelir kabul edildiğinden, ayrıca bir değer kaybından söz edilemez. Bu durumda talep edilecek kalem eksik/hasarlı değer üzerinden hesaplanan tazminattır. Sıfır veya çok az kullanılmış araçlarda ise değer kaybı oranı, genellikle daha yüksek çıkar. Bir aracın ilk kez hasar kaydı almış olması, ikinci el piyasasında görünürlüğü yüksek bir bilgi olduğundan alıcı gözünde değer daha sert düşer. ![Ağır hasarlı ve az kullanılmış araçlarda değer kaybı hakkının farkını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/pert-araclarda-ve-sifir-araclarda-deger-kaybi-durumu.webp "Pert Araçlarda ve Sıfır Araçlarda Değer Kaybı Durumu") Ağır Hasarlı ve Az Kullanılmış Araçta Değer Kaybı ## Çözümlü Örnek: Kusur Oranına Göre Değer Kaybı Hesabı Piyasa değeri 800.000 TL olan 2 yaşındaki bir araç, kazada hasar görüp eksper tarafından değer kaybı 96.000 TL olarak tespit edilmiş olsun. Kazada araç sahibinin kusuru %20, karşı tarafın kusuru %80 ise ödenecek tutar şöyle bulunur: ``` Tespit Edilen Değer Kaybı: 96.000 TL Araç Sahibinin Kusursuzluk Oranı: %80 (karşı tarafın kusuru) Ödenecek Değer Kaybı = 96.000 × %80 = 76.800 TL ``` Araç sahibi, karşı tarafın trafik sigortasından 76.800 TL değer kaybı tazminatı talep edebilir. Kendi kusuruna isabet eden 19.200 TL'lik kısım için ise herhangi bir sigortadan tazminat alınamaz. ## Araç Değer Kaybında Zamanaşımı Süresi Araç değer kaybı talebi, haksız fiil sorumluluğuna dayandığından [Türk Borçlar Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6098&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)'nun 72. maddesindeki genel zamanaşımı süreleri uygulanır. Zarar gören, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren **2 yıl**, her halde kaza tarihinden itibaren **10 yıl** içinde talebini ileri sürmelidir.[^1] Zamanaşımı şartının kapsamı ve diğer başvuru şartları Araç Değer Kaybı ve Şartları yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru ve dava açılması zamanaşımını keser. Kesilme tarihinden itibaren süre yeniden işlemeye başlar. Kasko poliçesinin değer kaybını karşılayıp karşılamadığı, İMM'nin rolü ve değer kaybının manevi tazminatla birlikte nasıl istenebileceği Araç Değer Kaybı ve Şartları yazımızda ele alınmaktadır. Aracın onarımda kaldığı süre boyunca oluşan ayrı bir kalem olan **araç mahrumiyet bedeli** ise [Araç Mahrumiyet Bedeli Nedir](/arac-mahrumiyet-bedeli-nedir) yazımızın konusudur. Görevli mahkeme, Sigorta Tahkim Komisyonu süreci ve dava açma usulü Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır yazımızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. ![Değer kaybı talebinde iki yıllık ve on yıllık sürelerin başlangıcını gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/arac-deger-kaybinda-zamanasimi-suresi.webp "Araç Değer Kaybında Zamanaşımı Süresi") Değer Kaybı Talebinde İki Yıl ve On Yıl Kuralı ## Araç Değer Kaybı Hesaplamasında Sık Yapılan Hatalar En sık yapılan hata, tramer kaydındaki onarım tutarını doğrudan değer kaybı sanmaktır. Onarım bedeli ile değer kaybı farklı kalemlerdir ve düşük onarım tutarına sahip bir araçta yüksek değer kaybı çıkabilir. İkinci hata, kusur oranını hesaba katmadan değer kaybının tamamının talep edilebileceğini düşünmektir. Tazminat, yalnızca karşı tarafın kusuruna isabet eden oranda ödenir. Üçüncü hata, 2 yıllık zamanaşımı süresini kaçırmaktır. Sigorta şirketiyle yazışmalar uzasa bile, süre dolmadan yazılı başvuru veya dava yoluyla zamanaşımının kesilmesi gerekir. ## Araç Değer Kaybı Hesaplama Aracı Ne Kadar Kesindir? İnternet üzerinde yapılan bu ve benzeri e-araç hesaplamaları kesin ve bağlayıcı bir hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Aracın amacı, eksper raporu öncesinde uyuşmazlığın ekonomik boyutu hakkında ön bir fikir vermektir. Aracınızın somut hasar kaydı, piyasa rayici ve dosyanıza özgü kusur tespiti sonucu önemli ölçüde değiştirebilir. **Hukuki Uyarı:** Araç değer kaybı süreçleri, sigorta şirketlerinin bürokratik engelleri ve eksik ödeme politikaları nedeniyle hak kaybına yol açabilmektedir. Hatalı değerlerle yapılacak başvuru veya açılacak davalar harç kaybına ve geri dönülmez hak kayıplarına sebebiyet verebilir. Haklarınızı eksiksiz almak için alanında uzman bir avukattan destek alınması tavsiye edilir. Araç değer kaybı talebiniz ve sigorta şirketiyle yaşadığınız uyuşmazlıkta detaylı bilgi almak için [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Araç Değer Kaybı Hakkında Sık Sorulan Sorular Araç değer kaybı başvurusu ve hesaplamasında en çok merak edilen soruları bu başlıkta yanıtladık. ### **Değer Kaybı Başvurusu İçin Zamanaşımı Süresi Nedir?** Trafik kazalarından kaynaklanan araç değer kaybı taleplerinde zamanaşımı süresi, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. ### **Hangi Durumlarda Araç Değer Kaybı Alınamaz?** Kazada tam kusurlu olmanız durumunda, aracın pert (ağır hasarlı) kabul edilmesi durumunda ya da kaza tarihinin üzerinden 10 yıldan fazla süre geçmesi halinde araç değer kaybı talep edilemez. ### **Değer kaybı talebi kime yapılır?** Değer kaybı, kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortasına yöneltilir. Kendi trafik sigortanızdan değer kaybı talep edemezsiniz. Talep her zaman karşı tarafın sigortacısına yapılır. ### **Sigorta şirketi ödeme yapmazsa ne olur?** Sigorta şirketinin reddi veya yetersiz teklifi halinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir ya da doğrudan dava açılabilir. Bu süreçte eksper/bilirkişi raporu talebin dayanağını oluşturur. ### **Değer kaybı hesaplamasında tek bir yasal yüzde var mı?** Hayır. Değer kaybı, aracın yaşı, kilometresi, hasar bölgesi ve piyasa değeri gibi unsurların birlikte değerlendirilmesiyle eksper veya bilirkişi tarafından somut olaya göre belirlenir. Sabit bir yüzde uygulanmaz. --- [^1]: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.72: Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.