> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/adli-sicil-kaydini-kimler-gorebilir # Adli Sicil Kaydını Kimler Görebilir? **Kategori:** Ceza Hukuku ### Özet - Adli sicil kaydını 5352 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre kişinin kendisi, açık yetkili vekili ve kamu kurumları kullanım amacı belirterek görebilir. - Özel sektör işvereni adli sicil sistemine erişemez ve ceza mahkumiyeti bilgisi KVKK'nın 6. maddesine göre özel nitelikli kişisel veri sayılır. - Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren ya da ele geçiren kişi TCK 136 uyarınca iki yıldan dört yıla kadar hapisle cezalandırılır. ### İçerik Kanun, **adli sicil kaydını kimler görebilir** sorusunu kişinin kendisi, vekaletnamede açıkça yetkilendirdiği vekili, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarıyla sınırlı tutar ve bunların hepsi kaydı kullanım amacını belirterek alır.[^1] Özel şirketler, bankalar, komşular ya da aile bireyleri bu listede **yer almaz**. Arşiv kaydı ise çok daha dar bir çevreye açıktır. Sayılanların dışında kalan biri kaydı ancak kişinin kendi aldığı belge üzerinden görebilir. Bu yüzden asıl soru çoğu zaman "kim görebilir" değil, "kim benden belge isteyebilir" sorusudur. "Adli Sicil Kaydını Kimler Görebilir?" yazımızla ilgili avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. "Adli Sicil Kaydını Kimler Görebilir?" yazımızla ilgili detaylı bilgi için [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. ## Adli Sicil ve Arşiv Kaydına Erişebilenler [5352 sayılı Adli Sicil Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5352&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)'na göre adli sicil kaydına erişebilenlerin çevresi geniş, arşiv kaydına erişebilenlerinki **çok daha dardır**. Arşiv bilgisini kamu kurumları yalnızca özel bir kanunun izin verdiği işlemlerde isteyebilir.[^2] Aşağıdaki tablo iki kaydı kimin görebildiğini yan yana gösterir. | Kim | Adli sicil kaydı | Arşiv kaydı | | --- | --- | --- | | Kişinin kendisi | Görür, kullanım amacını belirterek | Görür, kullanım amacını belirterek | | Vekil | Vekaletnamede açık yetki varsa görür | Vekaletnamede açık yetki varsa görür | | Kamu kurum ve kuruluşları | Kullanım amacını belirterek görür | Yalnızca özel kanunun gösterdiği hallerde görür | | Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları | Kullanım amacını belirterek görür | Kanunda sayılmaz | | Savcılık, hakim ve mahkeme | Soruşturma ve kovuşturmada doğrudan sorgular | Soruşturma ve kovuşturmada görür | | Yetkili seçim kurulları | Görür | Görür | | Özel sektör işvereni, banka, aile bireyleri | Göremez | Göremez | On sekiz yaşından küçükken işlenen suçlara ait kayıtlar tablonun bütününden ayrılır. Bu kayıtlar yalnızca soruşturma ve kovuşturmada değerlendirilmek üzere **mahkeme, hakim ve savcılığa** verilir. ## İşveren Adli Sicil Kaydı İsteyebilir mi? İşin niteliğine göre değişir, özel sektör işvereni adli sicil sistemine erişemez, yalnızca aday ya da çalışandan belge isteyebilir ve bu istek her iş için hukuka uygun **değildir**. Ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirlerine ilişkin veriler [Kişisel Verilerin Korunması Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6698&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)'nda **özel nitelikli kişisel veri** sayılır ve kural olarak işlenmesi yasaktır.[^3] Kanun bu yasağı birkaç halde kaldırır. İşveren açısından en sağlam dayanak, adli sicil belgesinin **bir kanunda açıkça öngörülmesi** ya da istihdam alanındaki bir hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi için zorunlu olmasıdır. Özel güvenlik görevlisi, silahlı personel ya da kanunla şart konulmuş başka bir pozisyon bu kapsamdadır. Kanuni dayanak yoksa işverenin "herkesten istiyoruz" diyerek adaydan rıza alması da **güvenli bir yol değildir**. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, işçi ile işveren arasındaki ilişkide rızanın özgürce verilip verilmediğine ayrıca bakılması gerektiğini şu sözlerle belirtmiştir.[^4] > Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 20.05.2020, 2020/404 sayılı Karar Özeti > > "örneğin işçi-işveren ilişkisinde, işçiye rıza göstermeme imkânının etkin bir biçimde sunulmadığı veya rıza göstermemenin işçi açısından muhtemel bir olumsuzluk doğuracağı durumlarda, rızanın özgür iradeye dayandığının kabul edilemeyeceği" Kaydın iş başvurusunda gerçekten ne zaman sorun çıkardığı ve hangi mesleklerde kanuni engel doğurduğu [Sabıka Kaydı Olan Biri İşe Girebilir mi?](/sabika-kaydi-olan-biri-ise-girebilir-mi) yazımızda ele alınmıştır. ![İşverenin adli sicil belgesi isteyebilmesi için aranan hukuki dayanakları gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/isveren-adli-sicil-kaydi-isteyebilir-mi.webp "İşveren Adli Sicil Kaydı İsteyebilir mi") İşverenin Adli Sicil Belgesi İsteme Dayanakları ## Polis ve Kolluk Adli Sicil Kaydını Görebilir mi? Polis ve jandarma bir suça ilişkin soruşturma kapsamında adli sicil kaydını ancak **Adalet Bakanının onayıyla** sorgulayabilir. Mahkeme, hakim ve Cumhuriyet başsavcılığı ise aynı kayıtları onaya gerek olmadan doğrudan sorgular.[^5] Emniyetin kendi sistemindeki GBT kayıtları adli sicil kaydıyla **aynı şey değildir**. Hakkında hiç mahkumiyet olmayan birinin GBT ekranında yakalama kararı ya da süren bir davaya ilişkin bilgi görünebilir, bu farkın ayrıntısı [GBT Nedir, GBT'de Neler Çıkar? Adli Sicil Kaydından Farkı](/gbt-nedir) yazımızda anlatılmıştır. Memuriyete ve kamu görevine girişte yapılan arşiv araştırması da bir istisna oluşturur. Bu araştırmada adli sicil kaydının yanında kişi hakkında verilmiş kesinleşmiş kararlar ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kayıtları da incelenir, sürecin nasıl işlediği [Güvenlik Soruşturmasında Nelere Bakılır](/guvenlik-sorusturmasinda-nelere-bakilir) yazımızda yer alır. ## HAGB ve Kamu Davasının Ertelenmesi Kayıtlarını Kimler Görebilir? Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararları adli sicil belgesinde görünmez, bunlara mahsus bir sistemde tutulur. Ceza Muhakemesi Kanunu bu kayıtların ancak bir soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak **Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme** tarafından istenebileceğini söyler.[^6] Kuralın en önemli istisnası **kamu görevine giriştir**. 7315 sayılı Kanun, arşiv araştırmasında bu iki türdeki kararların da incelenmesine açıkça izin verir. Özel sektör işvereni ise bu kayıtları hiçbir yoldan göremez, kişinin kendi aldığı adli sicil belgesinde de bu kararlar yer almaz. HAGB kararının sicil üzerindeki etkisi ayrıca [HAGB Sicile İşler mi? Adli Sicile İşlenmeyen Kararlar](/hagb-sicile-isler-mi) yazımızda anlatılmıştır. ![Adli sicil kaydını kimler görebilir sorusunda HAGB kayıtlarına erişimi gösteren şema](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hagb-ve-kamu-davasinin-ertelenmesi-kayitlarini-kimler-gorebilir.webp "HAGB ve Kamu Davasının Ertelenmesi Kayıtlarını Kimler Görebilir") HAGB Kayıtlarına Erişim Sınırı ## Aile Bireyleri ve Üçüncü Kişilerin Sınırı Aile bireyleri ve üçüncü kişiler başkasının adli sicil kaydını **göremez**, kanunda açıkça izin verilmedikçe bir yakının kaydı kişi hakkındaki bir işlemde istenemez ve kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için dayanak da yapılamaz. Kanunda açık bir hüküm yokken babasının ya da kardeşinin mahkumiyeti yüzünden bir kişinin başvurusunun reddedilmesi bu kurala aykırıdır. Adli sicil ve arşiv bilgileri **gizlidir**. Bu bilgileri görevliler açıklayamaz, kayıt kendisine verilen kurum da bilgiyi veriliş amacı dışında kullanamaz. Kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan ya da ele geçiren kişi için Türk Ceza Kanunu'nun 136. maddesi **iki yıldan dört yıla kadar** hapis cezası öngörür.[^7] Kaydın kimler tarafından görüldüğü kadar ne zaman tamamen ortadan kalktığı da önemlidir. Silinme süreleri ve başvuru yolu [Adli Sicil Kaydı (Sabıka Kaydı) Nasıl Silinir?](/adli-sicil-kaydi-nasil-silinir) yazımızda anlatılmıştır. "Adli Sicil Kaydını Kimler Görebilir?" yazımızla ilgili detaylı bilgi almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## Adli Sicil Kaydını Kimler Görebilir Sorusuna Dair Sık Sorulan Sorular Kaydın kimin önüne çıkabileceğiyle ilgili en çok şu üç durum soruluyor. ### Bankalar adli sicil kaydını görebilir mi? Hayır. Bankalar kamu kurumu değildir ve adli sicil sistemine **erişim yetkileri yoktur**. Bir banka ancak mevzuatın şart koştuğu görevlerde, örneğin yönetici atamalarında, belgeyi kişinin kendisinden isteyebilir. ### Tamamen silinen bir kaydı kimse görebilir mi? Hayır. Adli sicilden ve arşivden tamamen silinen kayıt artık hiçbir kişi ya da kuruma adli sicil bilgisi olarak verilmez. Emniyetin kendi kayıtları ve mahkeme dosyaları ise ayrı sistemlerde tutulduğu için bu silme işleminden kendiliğinden etkilenmez. ### Yabancı bir ülke Türkiye'deki adli sicil kaydını öğrenebilir mi? Evet, ama doğrudan değil. Yabancı devletlerin istediği adli sicil bilgileri taraf olunan ikili ve çok taraflı sözleşmelere, sözleşme yoksa karşılıklılık esasına göre verilir (Adli Sicil Yönetmeliği m.9). Vize gibi bireysel işlemlerde belge kişinin kendisi tarafından alınıp sunulur. --- [^1]: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.7 - adli sicil bilgilerinin verilebileceği kişi ve kurumlar. [^2]: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.10 - arşiv bilgilerini isteyebilecek kişi ve merciler ile yakınların kayıtlarının istenemeyeceği. [^3]: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.6 (7499 sayılı Kanun ile değişik) - ceza mahkumiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verilerin özel nitelikli sayılması ve işlenme şartları. [^4]: Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 20.05.2020 tarihli ve 2020/404 sayılı Karar Özeti - işçi-işveren ilişkisinde açık rızanın özgür iradeye dayanıp dayanmadığının değerlendirilmesi. [^5]: 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu m.13/1 - soruşturma ve kovuşturma kapsamında mahkeme, hakim ve Cumhuriyet başsavcılığının doğrudan, kolluk ile diğer kamu kurumlarının Adalet Bakanı onayıyla sorgulama yetkisi. [^6]: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/13 ve m.171/5 - HAGB ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararlarının kayıt sistemi ve kullanım sınırı. [^7]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.136/1 - kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme.