> Kaynak / Yazar: Av. Kazım Ceylan Hukuk Bürosu (İstanbul Barosu, Sicil No: 78121) — https://www.kazimceylan.av.tr/1-defa-alkollu-arac-kullanma-cezasi-mahkeme-kararlari # 1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Mahkeme Kararları **Kategori:** Ceza Hukuku ### Özet - **İlk ihlalde ceza 25.000 TL'dir:** Hususi otomobil sürücüsüne bu tutar kesilir ve ehliyeti altı ay süreyle geri alınır. - **Ticari araçta eşik 0,21 promildir:** Hususi otomobil dışındaki araç sürücüleri çok daha düşük alkol seviyesinde de aynı cezayla karşılaşır. - **1,00 promil üzeri ayrıca suç oluşturur:** Bu seviyenin üzerinde TCK'nın 179/3. maddesi kapsamında ceza soruşturması da açılır. - **Yargıtay araç türü hatasını itiraz nedeni saymıştır:** Motosikletin hususi otomobil sayılarak yanlış promil eşiğinin uygulanması bir kararda bozma nedeni olmuştur. - **Ehliyet otomatik iade edilmez:** Geri alma süresi dolsa da idari para cezası ödenmeden sürücü belgesi teslim edilmez. ### İçerik **1 defa alkollü araç kullanma cezası**, hususi otomobil sürücüsü için 25.000 TL idari para cezası ve altı ay ehliyet geri alma anlamına gelir. Bu tutar ve süre aracın türüne, ölçülen promil değerine göre değişir, tekerrür halinde ise katlanarak artar. Sürücülerin çoğu, cezanın tutarından çok Sulh Ceza Hakimliğine yapılan itirazların hangi gerekçelerle kabul veya reddedildiğini merak eder. Bu yazıda ilk kez alkollü yakalanan sürücülerle ilgili gerçek Yargıtay kararlarına ve itiraz sürecinin işleyişine odaklanıyoruz. 1 defa alkollü araç kullanma cezası konusunda avukatlarımızla görüşme yapmak için [Online Avukat Randevu](/online-avukat-randevu) sayfamızdan randevu alabilirsiniz. ## İlk Kez Alkollü Araç Kullanmanın İdari Cezası Ne Kadardır? KTK'nın 48. maddesine göre 0,50 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen hususi otomobil sürücüsüne **25.000 TL** idari para cezası verilir ve sürücü belgesi **altı ay** süreyle geri alınır.[^1] Otobüs, kamyon, taksi gibi hususi otomobil dışındaki araçlarda bu eşik 0,21 promile kadar iner; ticari sürücüler çok daha düşük bir alkol seviyesinde de aynı cezayla karşılaşabilir. Cezanın tutarı ve tekerrür kademeleri hakkında genel bir tablo için [Güncel Trafik Cezaları](/guncel-trafik-cezalari) yazımıza bakabilirsiniz, burada yalnızca ilk ihlale özgü ayrıntılara değiniyoruz. Cezanın kesilebilmesi için sürücünün fiilen araç kullanıyor olması yeterlidir, kazaya karışmış olması şart değildir. Trafik kontrolünde durdurulan her sürücü ölçüme tabi tutulabilir, park halindeki bir araçta oturan kişi ise bu kapsamda değerlendirilmez. İtirazda kullanılabilecek hazır bir metin [Trafik Cezası İtiraz Dilekçesi Örneği](/trafik-cezasi-itiraz-dilekcesi-ornegi) sayfamızdadır. ![Hususi otomobil ve diğer araçlarda alkol promil eşiği ile ehliyet geri alma süresi karşılaştırması](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/hususi-otomobil-ve-ticari-arac-promil-esigi-karsilastirmasi.webp "Hususi Otomobil ve Ticari Araç Promil Eşiği Karşılaştırması") Hususi Otomobil ve Ticari Araç Promil Eşiği 1 defa alkollü araç kullanma cezası konusunda detaylı bilgi için [Avukata Sor](/avukata-sor) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. ## Promil Ölçümü Nasıl Yapılır, İtiraza Nasıl Konu Olur? Kolluk görevlileri, sürücünün alkol seviyesini teknik cihaz veya test kitleriyle yerinde ölçer. Ölçüme itiraz eden ya da cihazla ölçüm yapılmasına izin vermeyen sürücü, en yakın adli tıp kurumuna veya Sağlık Bakanlığına bağlı bir sağlık kuruluşuna götürülerek kan, tükürük veya idrar örneği alınır. Bu işlemde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 75. maddesindeki usul uygulanır, yalnızca zorla muayeneye ilişkin beşinci fıkra bu kapsamın dışında tutulur. İtirazların büyük kısmı, cihazın kalibrasyon belgesinin bulunmamasına veya ölçüm tutanağındaki saat ile tarih uyumsuzluğuna dayanır. ## 1 Defa ile Tekerrür Arasındaki Ceza Farkı Kanun, aynı sürücüde tekrarlanan alkollü araç kullanma ihlallerini son ihlalden geriye doğru beş yıllık bir dönem içinde sayar. Bu beş yıllık pencere dolmadan işlenen her yeni ihlal cezayı bir kademe yukarı taşır. Aşağıdaki tablo ilk ihlal ile sonraki kademeleri karşılaştırmaktadır. | İhlal Sayısı | İdari Para Cezası | Ehliyet Geri Alma Süresi | | --- | --- | --- | | 1\. (ilk) ihlal | 25.000 TL | 6 ay | | 2\. ihlal | 50.000 TL | 2 yıl | | 3\. ve sonraki ihlaller | 150.000 TL | 5 yıl (her seferinde) | | Ölçüm yaptırmayı reddetme | 150.000 TL | 5 yıl | | Uyuşturucu/uyarıcı madde etkisi | 150.000 TL | İptal | Geri alma süreleri art arda gelen ihlallerde iç içe geçmez, ikinci ihlalin süresi ilk sürenin bitiminden itibaren başlar. Bu ayrıntı, sürücülerin ehliyetsiz kaldıkları toplam süreyi yanlış hesaplamasının sık görülen nedenlerinden biridir. ## 1,00 Promil Üzerinde Alkol İdari Ceza mı, Adli Suç mu Oluşturur? 1 defa alkollü araç kullanma cezası, çoğu olayda yalnızca idari bir yaptırımdır ve ayrıca bir ceza davası açılmasını gerektirmez. Ölçülen promil **1,00**'i aştığında ise durum değişir, [Türk Ceza Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)'nun 179. maddesinin üçüncü fıkrası devreye girer ve trafik güvenliğinin tehlikeye sokulması suçundan ayrıca soruşturma başlatılır.[^2] Bu iki süreç birbirinden bağımsız yürür, idari para cezasına yapılan itirazın kabulü ceza soruşturmasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Hususi otomobil sürücüsü için trafik kazasına sebebiyet verilmesi halinde eşik daha da düşer, 0,50 promilin üzerindeki her kaza Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanmasına yol açabilir. Bu durum, ilk kez yakalanan ama kazaya karışmayan bir sürücü için söz konusu değildir. ![1,00 promil eşiği, TCK 179/3 uygulaması ve idari-adli sürecin bağımsızlığını gösteren özet kart](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/idari-ceza-ile-adli-suc-farki-1-promil-esigi.webp "İdari Ceza ile Adli Suç Farkı 1 Promil Eşiği") İdari Ceza ile Adli Suç Farkı — 1 Promil Eşiği ## Sulh Ceza Hakimliğine İtiraz Süreci Kaç Gündür? İdari para cezası ve ehliyet geri alma tutanağına karşı itiraz, tebliğ tarihinden itibaren **15 gün** içinde cezayı veren idarenin bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliğine yapılır.[^3] Dilekçenin nasıl hazırlanacağı ve kimlerin itiraz edebileceği [Trafik Cezası Nasıl İptal Edilir](/trafik-cezasi-nasil-iptal-edilir) yazımızda ayrıntılı biçimde anlatılmaktadır. Burada yalnızca alkol ihlaline özgü itiraz nedenlerine, yani promil ölçümüne ve araç türü tespitine odaklanıyoruz. ## Yargıtay Kararlarında 1 Defa Alkollü Araç Kullanma Alkollü araç kullanma cezalarına ilişkin Yargıtay kararlarının önemli kısmı, idarenin işlem sırasında yaptığı usul hatalarını konu alır. Aşağıdaki iki karar, ilk kez alkollü yakalanan sürücülerin itiraz sürecinde karşılaştığı somut sorunları ortaya koyar. > Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2016/813, K. 2016/17908, T. 12.05.2016 > > "Kabahatlinin kullanmış olduğu motosiklet sürücüleri için promil alt sınırının 0.21 olduğu ancak kabahatlinin 0.26 promil alkollü olduğu gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Bu dosyada Sulh Ceza Hakimliği, sürücünün motosikletini hususi otomobil sayarak 0,50 promil eşiğini uygulamış ve cezayı kaldırmıştı. Yargıtay 19. Ceza Dairesi ise motosikletin hususi otomobil dışındaki araç sınıfına girdiğini, eşiğin 0,21 promil olması gerektiğini belirterek kararı bozmuştur. Karar, araç türünün doğru tespit edilmesinin promil eşiğini doğrudan değiştirdiğini ve bunun itirazda ayrıca ileri sürülebilecek bir gerekçe olduğunu göstermektedir. > Yargıtay 7. Ceza Dairesi, E. 2014/14306, K. 2014/13986, T. 26.06.2014 > > "İtiraz hakkı bulunanlara yasa yolu, süresi, mercii ve başvuru şeklinin açıkça gösterildiği meşruhatlı davetiye gönderilmediği ve bu nedenle hükmün kesinleşmediği anlaşıldığından, kanun yararına bozma isteminin reddine karar verilmiştir." Bu dosyada birinci kez alkollü araç kullandığı tespit edilen bir sürücünün itirazı Sulh Ceza Mahkemesince reddedilmiş, ancak karar tebliğ edilirken itiraz hakkının nasıl ve nereye kullanılacağı gösterilmemiştir. Yargıtay, bu eksikliğin kararın kesinleşmesini engellediğini kabul etmiştir. Sürücülere tebliğ edilen kararlarda yasa yolu bilgisinin eksik olması, tek başına ek bir hak arama fırsatı doğurabilir. **Hukuki Uyarı:** Bu yazıdaki tutarlar ve süreler 24 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Somut bir olayda uygulanacak ceza, ölçüm koşullarına ve dosyaya özgü delillere göre değişebilir; itiraz kararı vermeden önce bir avukattan görüş almanız önerilir. ![Yargıtay 19. ve 7. Ceza Dairesi kararlarının konusu ve sonucunu özetleyen tablo](https://qklwbxigfsmsjgezrppc.supabase.co/storage/v1/object/public/articles/gorseller/yargitay-kararlarinda-1-defa-alkollu-arac-kullanma.webp "Yargıtay Kararlarında 1 Defa Alkollü Araç Kullanma") Yargıtay Kararlarında 1 Defa Alkollü Araç Kullanma ## Ehliyet Ne Zaman İade Edilir? Geri alma süresi dolduğunda ehliyet kendiliğinden iade edilmez, sürücünün o olaya ilişkin idari para cezasının tamamını ödemiş olması şarttır. Bu şart yerine getirilmeden yapılan iade talepleri trafik tescil biriminde reddedilir. Ehliyete el koyma ile iptal arasındaki farkı ve diğer el koyma hallerini görmek için [Ehliyete Hangi Durumlarda El Konulur](/ehliyete-hangi-durumlarda-el-konulur) yazımızı inceleyebilirsiniz. 1 defa alkollü araç kullanma cezasıyla ilgili durumunuza özel bir değerlendirme almak için hemen [İletişim](/iletisim) sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. \[contact\_button\] ## 1 Defa Alkollü Araç Kullanma Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular Bu konuda en çok sorulan soruları aşağıda yanıtladık. ### **İlk kez alkollü yakalanan sürücüye ne kadar ceza kesilir?** Hususi otomobil sürücüsüne 25.000 TL idari para cezası verilir ve sürücü belgesi altı ay süreyle geri alınır. Ticari araç sürücülerinde promil eşiği daha düşük olduğu için aynı ceza çok daha az alkolle de uygulanabilir. ### **1 defa alkollü araç kullanma adli sicile işler mi?** Promil 1,00'i geçmediği ve kazaya sebebiyet verilmediği sürece işlem yalnızca idari niteliktedir ve adli sicile işlemez. 1,00 promilin üzerinde ölçüm yapılırsa Türk Ceza Kanunu'nun 179/3. maddesi kapsamında ayrıca soruşturma açılır. (5237 sayılı TCK m.179/3) ### **İlk ihlalde itiraz etmek anlamlı mıdır?** Evet, özellikle ölçüm cihazının kalibrasyon belgesi eksikse, tutanakta araç türü hatalı yazılmışsa veya tebligat usulsüz yapılmışsa itiraz kabul edilme ihtimali taşır. Yargıtay kararları bu tür usul hatalarını itirazın kabulü için yeterli görmüştür. ### **Ehliyet altı ay dolunca otomatik olarak mı iade edilir?** Hayır. Sürenin dolması tek başına yeterli değildir, sürücünün cezaya ilişkin idari para cezasını tamamen ödemiş olması gerekir. Ödeme yapılmadan trafik tescil birimi ehliyeti iade etmez. ### **İlk kez alkollü yakalanan sürücü sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine tabi midir?** Hayır, bu eğitim yalnızca beş yıl içinde ikinci kez sürücü belgesi geri alınan sürücüler için zorunludur. İlk ihlalde böyle bir eğitim şartı aranmaz. --- [^1]: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, madde 48 (Değişik: 12/2/2026-7574/12 md.) — alkol, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin etkisi altında araç sürme yasağı. [^2]: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, madde 179/3 — alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle güvenli araç kullanamayacak durumda araç kullanılması sonucu trafik güvenliğinin tehlikeye sokulması suçu. [^3]: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, madde 27/1 — idari para cezasına karşı 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabileceği, bu süre geçirilirse kararın kesinleşeceği.